Laterne basteln: zo maak je stap voor stap een mooie lantaarn

Laterne basteln is het knutselen van een zelfgemaakte lantaarn, meestal rond Sint-Maarten (11 november) of andere herfstavonden. Je maakt een houder van papier, karton of glas, plaatst er een (led-)kaarsje in, en loopt er ’s avonds mee in een lampionoptocht. Het resultaat is direct bruikbaar en voor kinderen van alle leeftijden te maken.

Hieronder lees je welke materialen je nodig hebt, hoe je de meest populaire varianten maakt en waar je op moet letten bij een avondwandeling met zelfgemaakte lantaarns.

Materialen voor het basteln van een laterne

De meeste lantaarns maak je van spullen die je thuis hebt of goedkoop koopt. Kies je materialen op de leeftijd van de knutselaars en hoe stevig het eindresultaat moet zijn.

• Papier en karton: gekleurd tekenpapier, knutselkarton of kartonnen rollen van keukenpapier. Makkelijk te vouwen, knippen en plakken.
• Transparant papier of vloeipapier: laat licht door en geeft een prachtig gekleurde gloed als de kaars brandt.
• Potjes en glazen potten: een leeg weckpot of glazen pot werkt als stevig kader. Versieren met touw, verf of plakstickers.
• Led-kaarsjes of batterijteslampjes: voor kinderen sterk aan te raden boven echte kaarsen. Veiliger en het brandduur is voorspelbaarder.
• Stok of handvat: een bamboestokje, een houten lepel of een stuk draad. Bevestig dit zodat je de lantaarn makkelijk kunt dragen.
• Lijm, plakband en schaar: basisgereedschap voor vrijwel alle varianten.

Laterne basteln: drie eenvoudige varianten stap voor stap

De simpelste variant heb je in tien minuten klaar. De meer uitgewerkte versies kosten een uur, maar zien er veel spectaculairder uit bij een avondwandeling.

Variant 1: papieren rollaterne (voor jongere kinderen)

1. Neem een vel gekleurd karton (A4 of groter) en vouw het in de lengte.
2. Knip aan de gevouwen kant meerdere strookjes in, tot ongeveer 2 cm van de rand. Dit worden de lamellen.
3. Vouw het karton open en rol het tot een cilinder. Plak de zijkanten aan elkaar.
4. Druk de cilinder voorzichtig naar beneden zodat de strookjes naar buiten waaieren.
5. Plak een draad of stok als handvat aan de bovenkant. Plaats een led-kaarsje binnenin.

Variant 2: glazen pot met vloeipapier

1. Verdun witte lijm (PVA) met een beetje water in een bakje.
2. Scheur vloeipapier in stukjes in de kleuren die je wilt.
3. Bestrijk de buitenkant van de pot met de verdunde lijm en plak de stukjes vloeipapier laag voor laag op. Laat elke laag iets drogen.
4. Geef na de laatste laag nog een dun laagje verdunde lijm als afwerking.
5. Laat volledig drogen (minimaal een uur). Bevestig een stuk draad als handvat en plaats een led-kaarsje in de pot.

Variant 3: sterrenlaterne van karton

1. Teken een vijfpuntige ster op stevig karton en knip hem uit. Herhaal dit voor vier of zes gelijke sterren.
2. Vouw elk sterpunt voorzichtig naar boven, zodat de ster een driedimensionale vorm krijgt.
3. Lijm de sterren aan elkaar zodat een bolvorm ontstaat. Laat goed drogen.
4. Hang een led-lampje aan een draad aan de binnenkant en bevestig een koord aan de bovenkant.

Versieringstips die het verschil maken

Een zelfgemaakte lantaarn wordt nog mooier met wat extra aandacht voor de versiering. Glitters, stickers en stempels zijn voor jonge kinderen het makkelijkst. Oudere kinderen kunnen met een stanleymes (altijd met een volwassene erbij) motieven uit karton snijden, zodat het licht er doorheen schijnt. Denk aan sterren, manen, hartjes of dierenfiguren.

Waterverf en acrylverf werken goed op karton en glas. Acrylverf droogt harder uit en is bestand tegen een beetje vocht. Wil je de lantaarn buiten gebruiken op een vochtige avond, kies dan liever acryl dan waterverf.

Veiligheid bij de avondwandeling

Gebruik je een echte kaars in plaats van een led-kaarsje, houd dan rekening met deze punten:

• Papieren lantaarns en open vlammen zijn een slechte combinatie. Gebruik bij papier altijd een led-kaarsje.
• Glazen potten kunnen heet worden als er een echte kaars in staat. Laat kleine kinderen die lantaarn niet zelf dragen.
• Draag de lantaarn aan een lange stok, zodat de warmte van de vlam ver van je hand blijft.
• Houd bij grote groepen (zoals een optocht) voldoende afstand tussen de deelnemers.

Bij georganiseerde evenementen, zoals familieavondwandelingen in de Tiroler Bauernherbst, knutselen kinderen hun lantaarn in de middag en gebruiken ze die diezelfde avond. Dat geeft de lijm en verf voldoende tijd om te drogen.

Leeftijd en moeilijkheidsgraad

De papieren rollaterne is geschikt vanaf ongeveer 4 jaar met hulp van een volwassene. De glaspotvariante is geschikt voor kinderen vanaf 6 jaar die al goed kunnen schilderen en plakken. De sterrenlaterne vraagt meer precisie en past beter bij kinderen vanaf 8 à 9 jaar of oudere deelnemers.

Voor knutselmiddagen op scholen of kinderboerderijen is de glaspotvariante populair: de materialen zijn goedkoop, de techniek is vergevingsgezind en het eindresultaat ziet er altijd goed uit, ook als de stukjes vloeipapier niet perfect passen.

Plan het knutselen minstens twee uur voor de wandeling, zodat alles goed droog is voordat je de lantaarn meeneemt naar buiten. Zo heb je ’s avonds een stevige, mooie lantaarn die het hele rondje meegaat.